...
Laski Wielkie - Historia
Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Strony WWWSerwery VPSDomenyHostingDarmowy Hosting CBA.pl
...
poniedziałek, grudzień 10, 2018

Jesteśmy na tych ziemiach prawie od zawsze, a 2/3 Polaków ma wspólnego przodka, który żył około 15 tysięcy lat temu. Co ciekawe, jest on również przodkiem 1/3 Niemców zwłaszcza wschodnich. Jesteśmy jedną z najstarszych cywilizacji na świecie: link do strony Krajobraz tych ziem ukształtował się wraz z cofnięciem się ostatniego lodowca ok 10000 lat temu. Pofałdowanie terenu to pozostałość po morenach dennych i bocznych ustępującego lodu. Pochodzenie słowa "Pałuki", wiąże się właśnie z tym pofałdowanym terenem, gdzie dawniej określano górki i pagórki mianem pałąków. Dodatkowo licznie występujące jeziora rynnowe o dużej czystość wód uzupełniają widok okolic. Polecam lekturę znajdującą się na stronie: https://slowianowierstwo.wordpress.com/2015/03/11/lechici-lachy-polachy-polacy/ a mowa jest tam o obecności na tych ziemiach lechitów, lachów, polaków już 10700 lat temu.  W 1967 roku okoliczny rolnik Antoni Kledzik wykopał na swoim polu w Laskach Wielkich kamienną płytę. Jak się później okazało pod nią znajdowały się gliniane urny i resztki biżuterii. Na miejsce przybyli naukowcy z Muzeum Archeologicznego w Biskupinie. Po skatalogowaniu znaleziska, wszystkie urny trafiły do Muzeum w Biskupinie gdzie znajdują się do dziś. Ich wiek oszacowano na schyłek kultury łużyckiej czyli ok 2500 lat temu. Dodatkowo okoliczni ludzie opowiadali jak to przed wojną niedaleko miejsca znalezienia grobowca z urnami, wydobywano z ziemi sczerniałe kłody drewna i fragmenty skorup glinianych naczyń. W tym miejscu podziękowania należą się Panu byłemu Dyrektorowi Szkoły Podstawowej w Laskach Wielkich Kazimierzowi Wierskiemu, za udostępnienie materiałów ze swojego zbioru. Ale nie od dziś wiadomo, że tereny dzisiejszych Pałuk były w starożytności jednym z liczniej zamieszkałych. Na temat pochodzenia nazwy Laski istnieje wiele hipotez. Nazwa i pochodzenie ginie jeszcze w mrocznych czasach Średniowiecza. Najbardziej prawdopodobna to ta, że może też chodzić o miejsce będące wstępem do dużego lasu, tzw. "brama" do lasu. Druga to ta że: na terenie Lasek rosły małe lasy zwane zdrobniale laskami. Jeszcze jedna mówi o tym, że mieszkańcy Lasek zajmowali się wyrobem lasek służących do podpierania się lub lasek do odpychania tratew. W średniowieczu wymienia się wieś Laski, jako wchodzącą w skład parafii w odległej o ok 2 km Chomiąży Szlacheckiej erygowanej w 1357 roku przez ówczesnego arcybiskupa gnieźnieńskiego Jarosława. Kościół został ufundowany przez pana tych ziem Mikołaja Nałęcza zwanego jako "Krwawy Diabeł Wenecki". Laski nie należały do majątku kościelnego, dlatego są rzadko wymieniane w piśmiennictwie. Należały do tzw. dóbr włościańskich. Następnym razem nazwa Laski pojawia się wraz z informacją o miejscu urodzenia Erazma Glicznera w 1535 roku. Nie wiadomo skąd wzięła się ta informacja. Liczne źródła mówią o Żninie jako miejscu urodzenia tego wielkiego polskiego pedagoga. Ale od jakiegoś czasu encyklopedie podają Laski Wielkie jako jego miejsce urodzin. Fakt jest taki, że w 1535 roku wieś musiała istnieć. Zapewne i istniała w latach późniejszych ale nie ma o tym wzmianki. Na pierwszej szczegółowej mapie Polski przedrozbiorowej Rizzi-Zannoniego z 1772 roku, której fragment zamieszczam poniżej w miejscu gdzie powinna znajdować się miejscowość figuruje nazwa Lenow. (aby obejrzeć dokładnie mapę należy kliknąć prawym przyciskiem myszy na mapie i kliknąć "pokaż obrazek")

 

 

Dopiero na szczegółowej mapie Prus południowych von Gilly z 1802 roku widnieje nazwa Laski. Co ciekawe znajduje się na skraju sporego lasu, którego 100 lat później nie ma. Widocznie w okresie zaboru pruskiego istniało intensywne osadnictwo. Lasy zapewne wykarczowano aby uprawiać rolę. W okresie od 1800 do 1900 roku powstało wiele nowych domów. Widać to na mapie pruskiej z 1890 roku. Przybyło sporo osadników niemieckich, którzy zamieszkali te ziemie. Rozwinął się przemysł drzewny i rolnictwo. Ziemie rolne zostały zmeliorowane, lasy zagospodarowane. Do dzisiaj istnieją ślady tamtych inwestycji, jak np stare poniemieckie rurki melioracyjne czy solidne kamienie graniczne. Na brzegu dzisiejszego jeziora Foluskiego istniał nawet port drzewny, gdzie barkami przez jezioro i pogłębiony kanał łączący Jezioro Foluskie z Ostrowieckim aż do jeziora Wolickiego i Pturku a dalej Notecią wożono drewno. Do dzisiaj starsi ludzie nie mówią inaczej na to miejsce jak "rampa". W tej chwili mieści się tam ośrodek harcerski z Inowrocławia. Powstał młyn w Foluszu, który obsługiwał okolicznych mieszkańców. Poniżej mapa von Gilly z 1802 roku. (mapa ta uwzględnia tereny sprzed III rozbioru Polski, a zatem Laski widnieją jeszcze w Królestwie Polskim, w odległości ok 10 km od granicy Prus Południowych).

 

 

Wtedy też nastąpił podział na Laski Wielkie i Małe. Laski Wielkie nazwano Friedrichswalde, pewnie na cześć panującego ówcześnie króla Prus Fryderyka Wilhelma. W Laskach Wielkich w centrum wsi istniał stary drewniany dworek istniejący aż do lat 50-tych XX wieku. Sąsiadował on z dużym majątkiem z zabudową typowo niemiecką, budynki z czerwonej cegły i kamienia łupanego. Istniał tu cmentarz i kapliczka z figurą Matki Boskiej. Wtedy we wsi było tylko kilka domów, ale za to dużych i majętnych. Z kolei w Laskach nazwanych Małymi było dużo domów powstałych po wykarczowaniu terenów leśnych ale ich pochodzenie było stosunkowo młode, więc aby odróżnić część Lasek , która istniała od dawna, od tej nowo powstałej, wprowadzono podział na Laski Wielkie te stare i na Laski Małe te młode. Takie miejscowości jak Piastowo, Rozalinowo i Annowo właśnie wtedy powstawały.  Poniżej mapa niemiecka powstała w 1940 roku na podstawie mapy pruskiej z 1890 roku. Stan w czasie II wojny światowej.